Nederlandse vertaling:
Uit de coachpraktijk:
Brand is erger
Toen ik als klein meisje eens viel en hard moest huilen, zei de kleuterjuf: “Brand is erger.” Daarna kreeg ik een snoepje. Dat snoepje ben ik allang vergeten, maar die woorden zijn me altijd bijgebleven.
“Brand is erger.”
Het was haar manier om me gerust te stellen. Eigenlijk zei ze: “Het valt wel mee.” Daarna kon ik gewoon weer verder. Bij een schaafwond of een blauwe plek werkt zo’n relativering soms prima, maar niet alle pijn laat zich relativeren.
Pas veel later vroeg ik me af wat er op zo’n moment eigenlijk gebeurt. Niet alleen bij kinderen, maar ook bij volwassenen. Wat gebeurt er in ons? Welk verhaal maken we ervan?
Soms is de schrik allang voorbij, maar houden we het verhaal zelf nog in stand. Neurowetenschappers gaan ervan uit dat de eerste lichamelijke stressreactie maar kort duurt, ongeveer negentig seconden. Wat mij aanspreekt in die gedachte, is niet zozeer die negentig seconden, maar vooral wat er daarna gebeurt.
Want zodra de eerste schrik zakt, blijft er vaak nog iets anders over. In onze gedachten. In het verhaal dat we onszelf vertellen. Dat doen we allemaal, vaak zonder dat we het doorhebben.
“Zie je wel, ik kan het niet.”
“Ik ben ook nooit goed genoeg.”
Of:
“Ze zullen wel iets op mij aan te merken hebben.”
Kinderen kunnen zo’n opmerking vaak nog even voelen en daarna weer verdergaan met waar ze mee bezig waren. Niet omdat ze nergens last van hebben, maar omdat ze er meestal niet zo lang in blijven hangen als wij volwassenen soms doen.
Vaak is het niet de emotie zelf die ons vasthoudt, maar het verhaal dat we eraan verbinden. Daardoor kunnen we dagen, weken of zelfs jaren blijven rondlopen met iets wat ooit gebeurde. Soms zit de pijn niet meer in de gebeurtenis zelf, maar in de betekenis die we er later aan zijn gaan geven.
Als ik nu terugdenk aan die kleuterjuf, denk ik niet meer alleen aan dat snoepje of aan haar woorden: “Brand is erger.” Wat me tegenwoordig bezighoudt, is een andere vraag.
Welke zinnen uit mijn jeugd draag ik eigenlijk nog steeds met me mee? Helpen die me nog? Of is het tijd om ze opnieuw te bekijken?
Voor mij is dat misschien wel de interessantste vraag bij emoties. Niet: hoe kom ik zo snel mogelijk van dit gevoel af? Maar: wat probeert dit gevoel mij eigenlijk te vertellen? En welk verhaal vertel ik mezelf op dat moment?
Welke zinnen uit jouw jeugd draag jij nog steeds met je mee?
