Vertragen klinkt aantrekkelijk. Tenminste, in theorie. De meeste mensen die ik spreek verlangen ergens naar meer rust. Minder volle dagen. Minder haast. Minder moeten. Toch blijkt vertragen in de praktijk vaak lastiger dan gedacht.
Niet omdat we niet weten dat het goed voor ons zou zijn. Niet omdat we niet begrijpen dat ons hoofd soms overuren maakt. Maar omdat vertragen iets zichtbaar maakt waar we tijdens het rennen gemakkelijk aan voorbij kunnen gaan. En dat herken ik ook bij mezelf.
Zolang er genoeg te doen is, voelt het alsof er richting is. De agenda geeft structuur, het werk vraagt aandacht en er is altijd wel iets dat geregeld moet worden.
Stilstaan bij de ‘status quo’
Pas wanneer het rustiger wordt, ontstaat er ruimte voor andere vragen. Vragen die zich niet laten afvinken.
- Ben ik eigenlijk nog wel gelukkig met hoe het gaat?
- Waarom blijf ik zo veel verantwoordelijkheid naar me toetrekken?
- Waar ben ik mezelf onderweg kwijtgeraakt?
- Wat wil ik eigenlijk?
Dat zijn geen nieuwe vragen. Vaak zijn ze er al veel langer. Alleen is er nu geen afleiding meer die ze overstemt.
Misschien is dat wel waarom vertragen soms zo ongemakkelijk voelt. Niet omdat rust op zichzelf vervelend is, maar omdat rust helderheid brengt. Een moment van balans opmaken. En helderheid vraagt ook iets van ons, namelijk congruente acties. Dit zijn dingen die je gaat doen die in lijn liggen met wat voor jou goed en gezond is.
Misschien ben je niet bang om stil te vallen. Misschien ben je bang voor wat er zichtbaar wordt wanneer je vertraagt.
“Ik heb eerst méér …. nodig”
Wat mij in mijn werk opvalt, is dat veel mensen denken dat ze eerst meer inzicht nodig hebben. Alsof er nog een ontbrekend puzzelstukje gevonden moet worden voordat er iets kan veranderen. Maar eerlijk gezegd zie ik dat zelden. Het is een denkfout.
De meeste mensen die bij mij komen, hebben al behoorlijk veel inzicht. Ze weten dat ze te veel geven. Ze weten dat ze hun grenzen niet goed bewaken. Ze herkennen hun patronen vaak haarfijn. Toch verandert er weinig.
Dat is geen gebrek aan intelligentie of zelfreflectie. Het heeft te maken met iets anders. Inzicht en verandering zijn niet hetzelfde.
Wat is er nodig voor verandering?
Je kunt heel goed begrijpen waarom je doet wat je doet en tegelijkertijd blijven doen wat je altijd deed. Misschien omdat veranderen spannend is. Of omdat een keuze gevolgen heeft. Misschien omdat je iemand teleurstelt, onzekerheid moet verdragen of afscheid moet nemen van iets wat ooit belangrijk voor je was. Dat maakt kiezen ingewikkelder dan begrijpen.
Ik denk dat veel mensen daarom blijven zoeken naar nieuwe inzichten. Nog een boek. Nog een podcast. Nog een gesprek. In de hoop dat er ergens een antwoord verscholen ligt dat de situatie eenvoudiger maakt.
Soms helpt dat. Maar vaak weet je het eigenlijk al. Niet alles, maar wel genoeg om een volgende stap te zetten. En precies daar krijgt vertragen betekenis. Niet als doel op zich. Niet omdat je minder productief zou moeten zijn. Maar omdat vertragen de ruimte creëert om eerlijk te kijken naar wat je eigenlijk al weet. Dat vraagt moed.
Want wat zichtbaar wordt, is niet altijd prettig. Tegelijkertijd ontstaat juist daar vaak iets waar veel mensen naar verlangen: helderheid.
Niet de helderheid van alle antwoorden hebben, maar de rust die ontstaat wanneer je stopt met weglopen voor een vraag die al veel langer met je meereist. Misschien is dat uiteindelijk wat vertragen werkelijk doet: het helpt je om weer richting te voelen.
En dan is de keuze (weer) aan jou.
Hoe kan ik je hiermee helpen?
Check hier mijn zomersessies 2026.
