Wat emoties nodig hebben (en wat niet)
Je voelt iets. Onrust. Irritatie. Verdriet. En nog voordat je het echt voelt, ben je het al aan het oplossen. Wat is dit? Waar komt het vandaan? Wat moet ik hiermee? Voor je het weet zit je in je hoofd.
Emoties zijn geen probleem, maar de boodschapper
We hebben vaak geleerd dat we iets moeten met wat we voelen. Dat het minder moet. Rustiger. Logischer. Dus ga je begrijpen. Of relativeren. Of gewoon door. Je zit aan tafel en merkt dat je stiller wordt. Iemand vraagt wat er is en je zegt: “Niks hoor.” Terwijl je van binnen allang voelt dat er wél iets speelt. En zonder dat je het doorhebt, raak je een beetje bij jezelf vandaan.
Het moment waarop je weggaat bij jezelf
Het begint vaak subtiel. Je voelt iets — en meteen komt er een reactie: “Ik moet hier iets mee.” “Waarom voel ik dit nou weer?” “Kom op, niet zo moeilijk doen.” Je merkt dat je er vanaf wilt. Dat het weg moet. En dat is vaak precies het moment waarop je uit je gevoel gaat. Niet omdat je het verkeerd doet. Maar omdat je het zo hebt geleerd.
Wat we gewend zijn te doen
Wat we doen, is heel normaal. Maar niet altijd helpend.
- Verklaren
“Het komt vast doordat…” “Ik moet eerst snappen wat hier gebeurt.” Je probeert het te begrijpen – en raakt uit je gevoel.
- Positief maken
“Het valt wel mee.” “Anderen hebben het zwaarder.” Het klinkt helpend, maar je voelt je vaak juist verder van jezelf verwijderd.
- Fixen
“Ik moet dit oplossen.” “Hoe krijg ik dit weg?” De drang om iets te doen komt vaak voort uit ongemak.
- Weggaan bij wat je voelt
“Ik ga even iets anders doen.” “Niet aan denken.” Je leidt jezelf af. Gaat door. Blijft sterk. Tot het later weer terugkomt. In de auto. Tijdens een wandeling. Op een moment dat het ineens weer stil wordt.
Wat er gebeurt als je er even bij blijft
Misschien hoeft er niet meteen iets opgelost te worden. Misschien is het al genoeg om te merken: dit is wat er nu in mij speelt. Een spanning in je buik. Een brok in je keel. Tranen die opkomen zonder duidelijke reden. Als je daar even bij blijft, gebeurt er vaak iets anders. Niet omdat jij het verandert, maar omdat je het niet meer tegenhoudt. Wat vastzat, kan een beetje gaan bewegen. Dat is wel zo gezond.
Het woord emotie betekent ook letterlijk ‘energie in beweging’
Verdriet maakt je zachter. Boosheid maakt iets helder. Onrust wil jou beschermen.
Juist wanneer je stopt met oplossen, ontstaat er vaak ruimte. Ruimte om te voelen wat er echt speelt. En van daaruit andere keuzes te maken.
Hoe ga je dan wél om met emoties?
Dat hangt helemaal af van welke emotie je ervaart. Verdriet vraagt iets anders dan boosheid. Angst en afkeer verschillen ook qua aanpak. Wat alle emoties gemeen hebben: ze willen gevoeld worden.
De volgende keer dat je iets voelt, hoef je jezelf niet meteen af te vragen: Wat moet ik hiermee? Misschien kun je alleen er even bij blijven. Een paar ademhalingen. Zonder het te begrijpen. Zonder het te veranderen. Alleen maar aanwezig zijn bij wat er is.
Misschien is acceptatie dan ook niet dat je het goed vindt, maar dat je er even bij kunt blijven zoals het is. Het is wat het is.
Dit is geen truc. En ook niet altijd makkelijk. Maar het is wel een andere manier van omgaan met jezelf. Niet door het beter te doen, maar door iets minder bij jezelf weg te gaan.
Als je merkt dat je snel in je hoofd schiet en niet goed weet hoe je hierbij blijft, dan kan het helpend zijn om hier samen naar te kijken. In mijn praktijk in Franeker begeleid ik mensen om dit stap voor stap te leren – niet door het op te lossen, maar door er anders mee om te gaan.
